Kuyumcu Fişi Kontrolü

Kuyumcu fişinde işçilik nasıl anlaşılır?

Takının gramını ve ayarını biliyorsanız, içindeki altının bugünkü değerini hesaplayabilirsiniz. Ödediğiniz tutar ile bu değer arasındaki fark, işçilik ve kuyumcu kârıdır. İşçilik = ödenen tutar − (gram × ayarın gram fiyatı). Araç bu farkı hem tutar hem yüzde olarak gösterir ve ayara göre makul kabul edilen aralıkla karşılaştırır.

Araç nasıl kullanılır?

Fişteki gramı yazın, ayarı (22, 18 ya da 14) seçin ve ödediğiniz toplam tutarı girin. Araç, seçtiğiniz ayarın güncel gram fiyatıyla altın değerini hesaplar ve ödediğiniz işçiliği bulur. Sonuç satırı, işçilik oranınızın o ayar için olağan aralıkta, altında ya da üstünde olduğunu söyler.

Hesap örneği

Varsayımsal bir örnek: 22 ayarın gram fiyatı 2.750 TL olsaydı, 10 gramlık bir bileziğin altın değeri 27.500 TL ederdi. Bu bileziğe 30.000 TL ödediyseniz işçilik 2.500 TL, oran ise 2.500 ÷ 27.500 ≈ yüzde 9,1 olurdu.

Aynı işçilik oranı 14 ayar bir kolyede daha düşük kabul edilir. 14 ayar takılarda model ve el emeği fiyatın büyük kısmını oluşturduğu için işçilik oranları 22 ayara göre belirgin şekilde yüksektir.

Sonuç satırı ne anlatır?

Araç, hesapladığı işçilik oranını ayara göre olağan kabul edilen bir aralıkla karşılaştırır. Oran aralığın içindeyse ödediğiniz tutar piyasa uygulamasına uygundur. Aralığın üstündeyse model, marka ya da kuyumcu kârı nedeniyle ortalamanın üzerinde ödeme yapmış olabilirsiniz. Aralığın altındaysa altını piyasaya göre avantajlı almış olabilirsiniz ya da girilen gram veya ayar bilgisini kontrol etmeniz gerekebilir.

İşçilik neye göre değişir?

• Model: Düz bir bilezikle ince işlenmiş bir bileziğin işçiliği aynı değildir.
• Üretim şekli: El işi takılar, makine üretimine göre daha yüksek işçilikle satılır.
• Marka: Markalı takılarda işçiliğin içinde tasarım ve marka payı da bulunur.
• Ağırlık: Hafif takılarda işçilik oranı, aynı modelin ağır versiyonuna göre yüksek çıkabilir.

Ajda ve burma bileziklerde işçilik

Ajda bilezikler genellikle makine üretimidir ve işçilik oranı düşük olan modeller arasında yer alır. Burma, hasır ya da el işi modellerde işçilik belirgin şekilde yükselir. Aynı gramdaki iki bileziğin fiyatı bu yüzden farklı olabilir; farkın altından değil işçilikten geldiğini fişte görebilmeniz gerekir.

Fişi ne zaman kontrol etmeli?

En doğru zaman satın alma anıdır. Kuyumcuda ödeme yapmadan önce gramı, ayarı ve istenen tutarı araca girin; sonuç, işçilik pazarlığında elinizi güçlendirir. Alışverişten sonra kontrol etmek isterseniz, araç bugünkü fiyatla hesap yaptığı için fişteki tarihin gram fiyatını kullanmanız daha doğru sonuç verir.

Taşlı takılarda dikkat

Taşlı yüzük ve kolyelerde fişte yazan gram, çoğu zaman taşın ağırlığını da içerir. Bu durumda araç altın miktarını olduğundan yüksek hesaplar ve işçilik oranı olduğundan düşük görünür. Taşlı takılarda altın ağırlığını ayrıca sorun. Bozdururken kuyumcu taşın ağırlığını düşer ve yalnızca altını değerlendirir.

Fişte neler yazmalı?

• Takının gramı ve ayarı
• Satış anındaki gram fiyatı
• İşçilik tutarı ya da oranı
• Toplam tutar ve tarih

Faturayı mutlaka isteyin. Gram fiyatı ile işçiliğin ayrı yazıldığı bir belge, ileride takıyı bozdururken ya da değiştirirken işinizi kolaylaştırır.

İşçilik bozdururken geri gelir mi?

Hayır. Kuyumcu takıyı bozdururken yalnızca içindeki altının değerini öder; kullanılmış takılar çoğunlukla hurda fiyatından alınır. Ödediğiniz işçilik, takıyı kullanmanın bedeli olarak kalır. Bu yüzden kısa süre içinde bozdurmayı düşündüğünüz altınlarda işçiliksiz ürünler daha az kayıpla sonuçlanır. Takıyı başka bir modelle değiştirirken de eski takı genellikle altın değeri üzerinden hesaplanır ve yeni takının işçiliği ayrıca ödenir.

Güncel gram fiyatları için 22 ayar bilezik ve 14 ayar altın sayfalarına, işçiliksiz değer hesabı için altın hesaplama aracına bakabilirsiniz.